+48 531 404 750 Zadzwoń do nas 24/7
Menu
Produkcja kawy w Brazylii

Produkcja kawy w Brazylii

13 grudnia 2017 blog

Tekst i zdjęcia: Adrianna Jaskólska

Kawa brazylijska uprawiana jest głównie w stanach Minas Gerais, São Paulo i Paraná. Najwięcej kawy uprawia się w rejonie Minas Gerais w środkowo-zachodniej części kraju. Region ten dzieli się na

najbardziej wysuniętą na południe część Sul de Minas, górzysty rejon Cerrado de Minas oraz Zona da Mata, gdzie uprawia się kawy zwane riado, o charakterystycznym, medycznym, fenolowym posmaku, który w przypadku kaw z tego jednego regionu nie jest uznawany za wadę. Przeważającą część upraw stanowi arabica i to właśnie arabica jest najbardziej rozpowszechniona w handlu. W Brazylii uprawia sięjednak także zaskakująco dobrą robustę, nazywaną conilon – w stanie Espírito Santo, niedaleko miasta Vitoria na południowym wschodzie kraju – która w smaku potrafi dorównać niektórym arabikom, a nawet je przewyższyć.

Okres kwitnienia brazylijskich kawowców przypada na listopad, a dojrzewanie ziaren na europejską porę zimową. Zbiory trwają, w za- leżności od regionu, od kwietnia–czerwca
do lipca–września. Im wyżej położone tereny upraw, tym później dojrzewa ziarno.

 

W obecnym roku odnotowano straty w uprawach dochodzące do 20%, związane z przedłużającą się suszą, co przyczyniło się do wahań cen kawy. Z uwagi na zmechanizowany sposób zbiorów, na brazylijskich plantacjach nie rosną drzewa, które mogłyby ochronić kawowce przed słońcem, tzw. shade trees. Na nadmierne promieniowanie słoneczne i brak deszczu szczególnie narażone są młode roślinki. Rozmiary suszy okazały się tak duże, że aby zaradzić temu problemowi, na niektórych plantacjach podjęto próby posadzenia roślin, których zadaniem jest częściowe zatrzymanie wody w glebie lub zbudowania specjalnych osłon z trawy nad młodymi roślinkami.

Jose Francisco Pereira, członek zarządu Brazil Specialty Coffee Association na tle plantacji

 

Okres kwitnienia brazylijskich kawowców przypada na listopad, a dojrzewanie ziaren na europejską porę zimową. Zbiory trwają, w zależności od regionu, od kwietnia-czerwca do lipca-września. Im wyżej położone tereny upraw, tym później dojrzewa ziarno.

Zbiory kawy brazylijskiej, w przeciwieństwie do np. upraw kolumbijskich, są dokonywane w sposób całkowicie lub w dużym stopniu zmechanizowany. Plantacje w tym kraju wyglądają zupełnie inaczej od tych spotykanych w Kolumbii czy na Kubie. Nie ma tutaj ręcznych zbiorów ani plantacji przypominających dżunglę – są równe, szerokie rzędy kawy umożliwiające zbiory maszynowe. Z tego powodu ważne jest zachowanie odpowiednich odstępów: między drzewkami 1,5 metra, a między poszczególnymi rzędami – aż 3 metry.

 

Metody produkcji

Na plantacji kawy

uprawa kawy w BrazyliiNacisk kładzie się na optymalizację metod produkcji poprzez obniżenie kosztów oraz poprawę jakości poprzez dokładną selekcję ziaren w sposób mechaniczny. Z tego względu, w odróżnieniu od innych krajów Ameryki Południowej, zbiory mają miejsce tylko raz w roku. W tym czasie za jednym zamachem zbiera się wszystkie owoce, z czego większość stanowi zielone, niedojrzałe ziarno, które oddziela się na etapie dalszej selekcji. Obróbka kawy jest czasochłonnym, skomplikowanym procesem, a od staranności jego przeprowadzenia zależy jakość produktu finalnego.

W Brazylii kawa przetwarzana metodą mokrą (washed) jest bardzo rzadko spotykana – ten sposób produkcji stosuje zaledwie 15-20 farm. W kawie mytej, w przeciwieństwie do kawy przygotowywanej metodą suchą, miąższ jest usuwany z ziarna jeszcze przed suszeniem. W Brazylii najczęściej spotyka się kawę przygotowywaną metodą suchą (natural), którą stosuje się w około 90% produkcji. W tej metodzie owoce suszone są razem z całą otoczką i miąższem. Proces produkcji takiej kawy jest prostszy i miej skomplikowany niż kawy mytej. W dalszej kolejności stosuje się przetwarzanie kawy metodą pulped natural, która może być przygotowana wyłącznie w krajach o dość niskiej wilgotności, gdzie kawa może być szybko wysuszona wraz z otoczką zwaną mucilage, bez doprowadzenia do fermentacji. W krajach o wysokiej wilgotności powietrza, jak na przykład Gwatemala, kawy przygotowywane metodą suchą szybko fermentują i nie słyną z wysokiej jakości; w Brazylii natomiast przetwarzanie metodą suchą daje rezultat w postaci słodkiej, złożonej kawy o silnym body, stanowiącej podstawę dobrej mieszanki espresso.

Kawa w pełni myta charakteryzuje się wyraźną kwasowością. W kawie przygotowywanej metodą natural nad kwasowością wyraźnie dominuj cielistość (body), natomiast kawa pulped natural odznacza się równowagą i doskonałym zharmonizowaniem body i kwasowości. Jest słodsza niż kawa myta i łączy w sobie body kaw przetwarzanych metodą suchą oraz kwasowość kaw mytych.

Jako ciekawostkę warto wspomnieć, że brazylijską zasadą przygotowywania espresso jest łączenie kawy pulped natural i natural w proporcjach 60:40; nigdy nie miesza się natomiast kaw mytych (washed) z niemytymi (natural).

Selekcja ziaren

Kluczowe znaczenie dla zapewnienia odpowiedniej jakości ziarna ma właściwa selekcja. Owoce najpierw poddaje się wstępnemu sortowaniu polegającemu na oddzieleniu zanieczyszczeń w rodzaju kamyków, patyków, itp. Następnie ziarna selekcjonuje się według gęstości lub wagi, co pozwala na oddzielenie lekkich, niewykształconych ziaren o niskiej zawartości wody, tzw. floaters oraz ziaren przejrzałych. Ziarna dojrzałe i niedojrzałe przechodzą do następnego etapu selekcji.

Jako ciekawostkę warto wspomnieć, że brazylijską zasadą przygotowywania espresso jest łączenie kawy pulped natural i natural
w proporcjach 60:40

 

Kolejnym etapem jest selekcjonowanie ziaren w specjalnych, obrotowych sitach. W pełni dojrzałe, czerwone owoce są bardziej miękkie i przedostają się przez sita, a twarde, zielone, nie w pełni dojrzałe ziarna pozostają wewnątrz urządzenia. W ten sposób z owoców jednocześnie usuwa się miąższ, czyli pulpę, przy użyciu maszyny zwanej despulpadora. Istotną kwestią jest odpowiednie wyregulowanie ciśnienia w urządzeniu, tak aby około 3% dojrzałych ziaren nie zostało poddanych obróbce i zostało usuniętych razem z zielonym ziarnem. Takie ustawienie zapobiega przypadkowemu przetworzeniu niedojrzałego ziarna.

Bardziej zaawansowaną technologicznie metodą stosowaną w dużych przedsiębiorstwach jest elektroniczne sortowanie ziaren według koloru, co umożliwia precyzyjne oddzielenie ziaren dojrzałych od zielonych.

Następną czynnością jest selekcja ziaren wg rozmiaru, polegająca na sortowaniu przy użyciu sit różnej wielkości. W dalszej kolejności kawa może zostać przesypana do zbiorników fermentacyjnych, a po zakończeniu procesu fermentacji usuwana jest część wewnętrznego miąższu zwanego mucilage – w Brazylii zazwyczaj około 70% – przy użyciu specjalnego urządzenia. Usunięcie mucilage ogranicza ryzyko nadmiernej fermentacji podczas suszenia.

W końcowym etapie kawa jest suszona na patio przez około 3 dni. W trakcie tego procesu należy ją często (co klikadziesiąt minut) przewracać.

Produkcja kawy Brazylia – selekcja kawy

Niekiedy kawa zamiast na patio jest suszona na specjalnych podestach, nazywanych african beds, które zapewniają odpowiednią wentylację – wtedy kawy nie trzeba przewracać. Następnie kawa jest dosuszana przez 30-60 godzin w specjalnych, niekiedy obrotowych suszarkach, aby zapewnić jednolity stopień wilgotności.

Kiedy wilgotność spadnie do poziomu 11-11,9% ziarno przesypuje się do drewnianych silosów, gdzie odpoczywa jeszcze przez około 60 dni, aby następnie poddać je dalszej obróbce w tzw. hulling machine, usuwającej pergaminową otoczkę (parchment).

Gotowa kawa jest przechowywana w specjalnych, dużych workach przeznaczonych do jej magazynowania, napełnianych mechanicznie. Przed wysyłką przepakowywana jest do mniejszych, standardowych worków po 60 kg.
Adrianna Jaskólska

Autorka podczas pobytu w Brazylii uczestniczyła w szkoleniu z zakresu rozpoznawania defektów w kawie i gradingu. Firma A&A Coffee zajmuje się organizacją tego typu szkoleń.

www.aacoffee.pl

Oryginalny artykuł został opublikowany na łamach magazynu „Filiżanka Smaków” i jest dostępny tutaj

×

E-mail :

Czy mógłbyś kupić mi to?

KUP TERAZ

Ustawienia